Ξυλοφάγα μυρμήγκια ή μυρμήγκια ξύλου
Τα ξυλοφάγα μυρμήγκια φτιάχνουν τις φωλιές τους στον υπαίθριο χώρο, αλλά συχνά εγκαθίστανται σε ξύλινα μέρη κτιρίων προκαλώντας ζημιές. Η αρχική αποίκιση γίνεται από τις “βασίλισσες”, οι οποίες στη συνέχεια δημιουργούν αποικίες-δορυφόρους μέσα στο κτίριο.

Η ηλικία ή η ποιότητα της ξυλείας που χρησιμοποιούν δεν έχει σημασία. Αντιθέτως, η γειτνίαση με δασικές περιοχές ή περιοχές όπου υπάρχουν φωλιές ξυλοφάγων μυρμηγκιών είναι σημαντικός παράγοντας για την εμφάνιση προσβολής, όπως και η υγρασία του ξύλου. Τα ξυλοφάγα μυρμήγκια μεταφέρονται από ήδη εγκατεστημένες αποικίες σε δέντρα ή άλλα κτίρια. Έχουν παρατηρηθεί τέτοιες αποικίες μέχρι και 90 μέτρα μακριά από τη μητρική φωλιά!

Η είσοδός τους στα κτίρια μπορεί να γίνει από διάφορα σημεία, με μεγάλη εφευρετικότητα. Έχουν παρατηρηθεί είσοδοι μέσω ρωγμών στους τοίχους, ανοιγμάτων σωληνώσεων ύδρευσης, καλωδίων και κλαδιών δέντρων που έρχονται σε επαφή με τη στέγη του κτιρίου.

Αναγνώριση ξυλοφάγων μυρμηγκιών
Τα ξυλοφάγα μυρμήγκια χρησιμοποιούν υπάρχουσες στοές, από τις οποίες συχνά πέφτει πριονίδι, και μάλιστα σε μεγάλες ποσότητες. Δημιουργούν ακανόνιστους σωρούς κάτω από ξύλα οροφής (σανίδες ραμποτέ) όταν υπάρχει κενό μεταξύ τους ή όταν αυτά δεν είναι σε απόλυτη επαφή, ή κοντά σε δοκάρια ή τράβες με ανοίγματα. Από τα σημεία που πέφτουν, μπορούμε μόνο να διαπιστώσουμε την προσβολή και να εντοπίσουμε το πρόβλημα, και ενδεχομένως να εκτιμήσουμε την έκταση της προσβολής και το μέγεθος του πληθυσμού των εντόμων. Το πριονίδι και τα νεκρά μυρμήγκια που πέφτουν από τα σημεία όπου υπάρχουν κενά στην οροφή δεν υποδεικνύουν πάντα ότι τα έντομα ζουν μόνο εκεί. Αν και συχνά δεν είναι ορατός ο αριθμός τους, οι πληθυσμοί των εντόμων αυτών είναι συνήθως πολύ μεγάλοι.

Ξυλοφάγα μυρμήγκια σε ξύλα
Δείγμα προσβολής ξυλοφάγων μυρμηγκιών στο ταβάνι.

Αντιμετώπιση ξυλοφάγων μυρμηγκιών στη στέγη
Τα ξυλοφάγα μυρμήγκια τρέφονται με φυτικές και ζωικές ουσίες και δεν συμβιώνουν με τερμίτες, εκτός αν τα «κυνηγούν», αφού τα μυρμήγκια είναι φυσικοί εχθροί των τερμιτών. Έχουν μεγάλη αντοχή στο ψύχος και συμβιώνουν με μυρμηγκόφιλα κολεόπτερα και αφίδες. Μπορούν να βρεθούν σε όλα τα είδη ξύλινων ταβανιών (ραμποτέ), ξύλινες στέγες, ψευδοροφές και εξωτερικά ανοίγματα, και προτιμούν ξύλο με υγρασία άνω του 10-15%. Ως αποτέλεσμα της προσβολής τους, μπορεί να παρατηρηθούν σωροί από ρινίσματα θερμομόνωσης ή υγρομόνωσης, νεκρά μέρη εντόμων και πριονίδια ξύλου σε διάφορα σημεία του σπιτιού. Επειδή τα ξυλοφάγα μυρμήγκια επιταχύνουν τη σαθρότητα του ξύλου, μειώνουν τη μηχανική αντοχή του. Ο μοναδικός τρόπος για οριστική καταπολέμηση των ξυλοφάγων είναι η μέθοδος T.T.R.

Απεντόμωση ξυλοφάγων μυρμηγκιών με την μέθοδο T.T.R (Μέθοδος Τροφάλλαξης)
Η μέθοδος T.T.R βασίζεται στην κοινωνικότητα των εντόμων και στη μεταφορά της δραστικής ουσίας σε όλη την αποικία. Το σκεύασμα που χρησιμοποιείται δεν απωθεί τα ξυλοφάγα μυρμήγκια, καθώς δεν ανιχνεύεται από αυτά (όπως όλα τα πυρεθρινοειδή εντομοκτόνα). Τα μυρμήγκια έρχονται σε επαφή με το σκεύασμα ή το καταναλώνουν, και στη συνέχεια το διαμοιράζουν σε άλλα μέλη της αποικίας. Η δραστικότητα είναι αργή και επιτρέπει την διασπορά σε όλο τον πληθυσμό μέσω της τροφάλλαξης. Κάθε έντομο που έρχεται σε επαφή με το σκεύασμα ή το καταπίνει μεταφέρει το προϊόν σε άλλα μυρμήγκια, δημιουργώντας έναν «φαύλο κύκλο» διάδοσης. Το φαινόμενο της διαδοχικής επίδρασης (Transfer Effect) οδηγεί σε οριστική καταπολέμηση της αποικίας σε λίγες ημέρες.

Η καταπολέμηση μπορεί να είναι τοπική, με εφαρμογή στην περιοχή εμφάνισης των εντόμων, ή πιο εκτεταμένη, καλύπτοντας όλο το κτίριο. Αν η καταπολέμηση γίνει τοπικά, θα ακολουθήσουν επόμενες εφαρμογές στους χώρους όπου θα εμφανιστεί η δραστηριότητά τους. Συστήνεται αυστηρό κλάδεμα κοντά στο κτίριο για την αποτροπή εισόδου των μυρμηγκιών, ιδιαίτερα από κλαδιά δέντρων ή χαμηλότερης βλάστησης. Μία κοινωνία ξυλοφάγων μυρμηγκιών μπορεί να αριθμεί έως και 2.000 έντομα, με την βασίλισσα να ζει μέχρι 15 χρόνια και οι εργάτες και οι οπλίτες μέχρι 7 χρόνια. Τα προβλήματα που προκαλούν με την παρουσία τους είναι σημαντικά, καθώς συνδέονται με τη στατικότητα της στέγης και τη μόνωση του κτιρίου.